Güneş koruyucuları
Tatile çıkarken mutlaka yanınıza almanız gereken en önemli şey; güneş koruyucunuz. Güneşin ciltte yarattığı olumsuz etkileri düşünecek olursak, korunmanın önemini de daha iyi anlarız.
ÇİNKONUN ETKİSİ
Çamlıca Medicana Hastanesi'nden Dr. Serpil Uysal koruyucu seçerken şunlara dikkat çekiyor ''Güneşlenirken kullanılacak ürünlerin üzerlerinde faktör numaraları vardır. Bu numaralar ürünün UV ışınlarına karşı hangi düzeyde koruma sağladığını gösterir'' diyor. Faktör numarası ne kadar yüksekse, güneşte kalma süreniz de o kadar uzun oluyor. Yüksek faktörlü koruyucu kremlerin içindeki maddeler güneş ışınlarına karşı cildi korurlar.
Güneş, renkli gözlülere daha zararlı
Cilt kanserine neden olan zararlı güneş ışınlarının yüzde 75’i çocukluk döneminde alınıyor. Bu nedenle bebeklik ve oyun çocukluğu döneminde ailelerin daha dikkatli olması gerekiyor.
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali Günel, yeşil ve mavi renkli gözlere sahip çocukların, koyu renk gözlü çocuklara oranla güneş ışınlarından daha fazla etkilendiğini, bununla birlikte kanser riskinin arttığını söyledi. Prof.Dr. Günel, özellikle yaz aylarında çocukların düzensiz olarak güneş ışığı aldığını, bunun da beraberinde bazı riskleri gündeme getirdiğini anlattı. Günel, ‘Az güneş gören bir çocuk, tatile çıktığı zaman günboyu güneşin altında kalıyor. Aynı şekilde güneş ışınların en zararlı olduğu zamanlarda çocuklar oyun oynuyor. Güneşin deride yaptığı olumsuz tahribatın birikimi sonucunda da ileriki yaşlarda değişik tipte deri kanserleri gündeme geliyor’ dedi. Prof. Dr. Günel, zararlı güneş ışınları hakında da bilgi vererek, ‘Cilt kanserleri üzerinde en çok etkiye ultroviyole B ışınları neden oluyor. Ultroviyole B, en çok 10.00- 14.00 saatleri arasında etkili oluyor. Bu nedenle çocukların bu zaman diliminde güneş ışınlarına maruz kalmaması gerekiyor. Ultroviyole A ise uzun süreli tahribatlara yol açıyor. Uzun süreli deride biriktiği için kronik etkilere neden oluyor. Özellikle tatil yerlerinde mutlaka, hekimin tavsiye edeceği güneş koruyucuları ile şapka ve gözlük gibi akseseurlarla da koruma sağlanmalıdır’ diye konuştu. Günel, Ben’ler üzerinde gelişen ve ‘Melanoma’ adı verilen kanserin, güneş ışınlarına bağlı gelişen en tehlikeli cilt kanseri olduğunu da açıkladı.
Güneşten korunun
Güneşli günlerle birlikte deniz kıyısında tatil ve bronzlaşmış bir cilt hayali kuranları, ölçülü ve bilinçli davranmadıkları takdirde ciddi deri rahatsızlıkları bekliyor. Bilinçsiz şekilde güneşlenmenin kansere neden olabileceği belirtiliyor.
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayriye Sarıcaoğlu, yeryüzüne ulaşan güneş ışınlarının yarısının kızılötesi (enfraruj-IR) ışınları, yüzde 5'inin morötesi (ultraviyole-UV) geri kalanın kısmının da görünür ışınlardan oluştuğunu söyledi.
Görünür ışınların normal kişilerde zararsız, kızılötesi ışınların ise ancak çok yüksek dozlarda olursa ısı yanıklarına yol açabildiğine dikkati çeken Sarıcaoğlu, aslında deride D vitamini sentezi, zararlı mikroorganizmaların yok edilmesi, bağışıklık sistemini düzenleyici etkisi bulunan ultraviyole ışınlarının uzun süreli veya kısa süreli ama çok yoğun olarak maruz kalındığında zararlı hale geldiğini bildirdi.
Güneş ışınlarının zararlı etkilerinin ortaya çıkmasında güneşe maruz kalma süresi, sıklığı, güneş ışınlarının yoğunluğu ile bulunulan yerin ekvatora uzaklığı ve deri renginin önemli olduğunu anlatan Sarıcaoğlu, şöyle devam etti:
''Ultraviyole ışınlarının hem insanlarda hem de deney hayvanlarında deri kanseri gelişiminde rol oynadığı bilinmektedir. Ultraviyolenin şiddeti ve güneşte kalma süresi ile ilgili olarak gelişecek deri kanseri türü de değişir. Araştırmalarda, melanom dışı deri kanserlerinde görülme oranı 70 yaşına kadar yaşayanlarda yüzde 2-3 iken, her yıl bir hafta güneşli bir bölgede tatil yapanlarda bu oran 5 kat yüksek bulunmuştur.''
GÜNEŞTEN KORUNMA ÖNERİLERİ
Yaşam kaynağı güneşten bilinçli şekilde yararlanmak gerektiğine işaret eden Doç. Dr. Hayriye Sarıcaoğlu, sağlık için şu önerilerde bulundu:
Işın alımını azaltacak olan sıkı dokunmuş giysiler giymek yararlıdır. Koyu renk giysiler ışınları tutacağı için daha iyi ancak kızılötesi ışınları daha fazla çektikleri için bunaltıcı olurlar. Sentetik giysiler de pamuklu olanlara göre ultraviyoleyi daha az geçirirler.
Şapka kullanmak kafa derisi ve yüzü korumakta oldukça etkilidir.
Mevsim ve ülkeye göre değişmek üzere, 10.00-16.00 saatleri arasında gölgede kalmak, pratik olarak da kişinin gölgesinin boyunun iki katı olmasından sonra güneşlenmek, güvenli zaman kabul edilir.
Ultraviyole geçirmeyen güneş gözlükleri kullanmak gerekir.
Yüksek koruma faktörlü güneşten koruyucuları kullanmak oldukça önemlidir. Güneşten koruyucu seçilirken dikkat edilmesi gereken en önemli unsur güneşten koruma faktörüdür. Koruyucu etki sağlaması için faktör özelliği en az 15 olmalıdır
| 
