|
İshal Sıcakla gelen tehlike
Bu konuda çok dikkatli olmak gerekir. Havaların sıcak olması riski daha da arttırır. İshale; halk arasında “amel” veya “sürgün” tıp dilinde ise, “diare” denir. İshalin sebepleri arasında; yiyeceklerin bozuk, mikroplu olması, üşütme, isteri, bağırsak hastalıkları, kolera, dizanteri, tifo, nefrit, kalp, karaciğer veya akciğer
hastalıkları sayılabilir. Bu nedenle, kısa sürede geçmeyen ishallerde, mutlaka doktora başvurmak gerekir. Sebep ne olursa olsun; tedavinin ilk şartı, sıkı bir perhizdir. Hastaya; açık çay, maden suyu içirilir, yoğurt yedirilir. Sütlü ve yağlı yiyecekler verilmez, peynir yedirilmez. Bol limonlu pirinç çorbası ve patates püresi yedirilir. Her saat başı; 1 elmayı, çekirdeklerini çıkararak, yemesi tavsiye edilir. Ayrıca aşağıdaki reçeteler de uygulanır:
- Büyük bir ayva; soğuk su ile iyice yıkandıktan sonra, soyulmadan rendelenir. Üzerine, birbuçuk su bardağı su konup, kaynatılır. Süzüldükten sonra, 1 çay bardağı toz şeker ilave edilir. Hafif ateşte, koyulaşıncaya kadar karıştırılarak kaynatılır. Soğuduktan sonra, 3 saat arayla 1 tatlı kaşığı yenir.
- 1 adet kara turp, kabukları soyulduktan sonra rendelenir. Üzerine, 250 gram taze yoğurt konup, karıştırılır. Bir kerede yenir. Susadıkça da, şekersiz erik hoşafı içilir.
- 4 bardak suya; küçük bir parça (40 gram) meşe ağacı kabuğu konur. Kaynatıldıktan sonra süzülür. Günde 3 kere, birer kahve fincanı içilir.
- 4 bardak suya; 1 avuç ayva yaprağı konur. 15 dakika kaynatıldıktan sonra süzülür. Günde 3 kere, birer çay bardağı içilir.
- Bir bardak kaynak suya bir tatlı kaşığı nişasta konur. Karıştırılıp bir kerede içilir.
- Küçük bir kaba; küçük 1 tane hindistan cevizi rendelenir. Üzerine 1 çorba kaşığı dövülmüş zencefil, 2 leblebi tanesi kadar şap ve 2 kahve kaşığı kahve konur. Sonra 1 adet çiğ yumurtanın akı dökülür. Macun hâline gelinceye kadar karıştırılır. 2 parçaya bölünür; bir parçası, sabah, diğeri de akşam yutulur.
- Bir avuç üzüm koruğu sıkılıp suyu içilir.
- 1 tane arpa ekmeği dilimlenip, kızartılır. Sonra, 4 bardak suyun içine konur. 10 dakika bekletildikten sonra suyun hepsi içilir. Üzerine de leblebi yenir.
- 1 kilogram muşmulanın çekirdekleri çıkarılıp, tencereye doldurulur. Üzerine, 2 su bardağı su ve 1 çay bardağı dolusu toz şeker ilâve edilip, yarım saat kaynatılır. Soğuduktan sonra, üçer saat arayla, ikişer çorba kaşığı içilir.
- İshal kesilinceye kadar; bol su veya ayva kompostosu içilir. Gün boyunca da çekirdekleri çıkarılmış elma, az pişmiş yumurta, bayat ekmek ve patates püresi yenir.
- 4 bardak suya; 1 tutam mersin yaprağı, 2 çorba kaşığı adaçayı ve 1 tatlı kaşığı kimyon konup, kaynatılır. Yarım saat bekletildikten sonra süzülür. Günde, 3 çay bardağı şekersiz içilir.
Sıcakla gelen tehlike
İshal, gelişmekte olan ülkelerde özellikle çocukların başlıca sağlık sorunu. Ölümle sonuçlanabilecek ishal vakaları, sıcak yaz günlerinde daha da artıyor.
Uzmanlar ishale bağlı ölümlerin yüzde 85’inin 5 yaşın altındaki çocuklarda görüldüğünü söylediler. İshal görülmesi durumunda vakit kaybedilmeden doktora gidilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, “Beslenmeye çok özen gösterilmeli. Anne sütü alan bebekler emzirilmeye devam edilmeli. İshal süresince çok şekerli besinler, kızarmış yiyecekler, çiğ meyve ve sebzeler ile posalı yiyeceklerden verilmemeli. Altı aylıktan büyük çocuklara süt, yoğurt, havuç, patates püresi, pirinç lapası, yağsız peynir, yağsız haşlanmış et, muhallebi, yağsız makarna, elma ve muz püresi verilebilir” dediler.
Hastalığın ciddiyetine dikkat çeken uzmanlar, çocukta ishali önlemek için doğumdan itibaren muhakkak ilk atlı ay içinde anne sütünün verilmesi gerektiğinin önemini vurguladılar.
“Her yıl binlerce çocuğun ölüm sebeplerinden birini ortadan kaldırmak elimizde” sloganıyla Abbott Laboratuarları tarafından piyasaya sürülen ürün özellikle ülkemizde, sosyo-ekonomik ve eğitim seviyesi düşük olan bölgelerde kullanılabilecek.
Böylece; kirli suların kullanılmasından, ishale karşı kullanılan toz halindeki ürünlerin suyla karışımından sonra uzun süre kullanılamamasından (48 saat) ve vücudun kayıplarını telafi edilememesinden kaynaklanan çocuk ölümlerinin sayısının da azalabileceği belirtildi.
| |
