|
Hepatit C
Çoğunlukla bilmeden içimizde taşıdığımız bir düşman. Yıllarca bekleyebiliyor. Küresel ve bulaşıcı. Belirtileri pek dikkat çekmiyor. Kronikleştiğinde ise ki kronikleşme oranı yüzde 85, çok geç olabiliyor. Üstelik istatistikler öyle istisna bir hastalık olmadığını gösteriyor. Dünyada yaklaşık 170 milyon insan bu sinsi virüsü taşıyor. Hepatit C’den bahsediyoruz... 1989 yılına kadar ‘A ve B olmayan Hepatit’ olarak adlandırılıyordu. Daha sonra ‘Hepatit C’ olarak ifade edilmeye başlandı. Bugüne kadar dünyada 2 milyar insan Hepatit B virüsüne yakalandı. Mevcut Hepatit C hastasıysa 170 milyon.
Dünyada durum
Dünya Sağlık Örgütü’nün rakamlarına göre Hepatit C hastalarının yaklaşık 32 milyonu Güneydoğu Asya ülkelerinde yaşıyor. Batı Pasifik ülkelerinde 63 milyon, Afrika’da 31 milyon, Doğu Akdeniz ülkelerinde 21 milyon, Amerika’da 13 milyon Hepatit C hastası var. Avrupa’daysa bu sayı 9 milyona yaklaşıyor. Romanya, Mısır, Moğolistan ve Bolivya en çok dikkat çekilen ülkeler. Türkiye de hastalığın en fazla görüldüğü bölgelerden birinde Doğu Akdeniz’de yaklaşık 22 milyon kişi enfekte. Türkiye’de bilinen hasta sayısı 600 bin. Bu rakamlara her yıl 4 milyon kişi ekleniyor.
Tedavi edilebiliyor ama...
Hepatit B aşıyla önlenebiliyor. Ancak Hepatit C için geliştirilmiş bir aşı yok. Ancak tedavi edilebiliyor. Bulaşması ise genellikle kan nakli yoluyla gerçekleşiyor. Tıraş bıçağı, manikür-pedikür aletleri, tırnak makası gibi yaralanmaya yol açan aletlerin ortak kullanımı ve virüslü iğnenin batması da bulaşma sebebi olarak sıralanıyor. Hepatit C hamile anneden bebeğe geçebiliyor ama oran çok düşük. Cinsel yolla bulaşma oranı da çok yüksek değil. Aile içi bulaşma oranıysa yüzde 4 buçuk civarında...
>>> Kan testi sizi kurtarabilir
Hepatit C, gizli bir hastalık olmasına rağmen basit bir kan testi ile kolayca teşhis edilebiliyor. Kronik Hepatit C tedavi edilemez ise ölümle sonuçlanan siroz ve karaciğer kanserine sebep oluyor. Akut vakaların yüzde 25’inde sarılığa dönüşebiliyor. Hepatit C ile karşılaşan hastaların yaklaşık yüzde 15’i tamamen ve kendiliğinden iyileşiyor. Yüzde 60’ındaysa kronikleşme meydana geliyor. Onun için geç olmadan test yaptırmanız hayatınız için önem taşıyor.
>>> Bunlara DİKKAT!
Tedbir alınmadığında ölümle sonuçlanan Hepatit C’ye yakalanmamak için uzmanlar şu uyarılarda bulunuyor:
İnfeksiyöz materyale bulaşmış iğne batmalarından veya sivri uçlu alet yaralanmalarından kaçının; eldiven, maske gibi koruyucu araçlar kullanın.
Damar içi ilaç kullanın, eğer kullanılacaksa tek kullanımlık iğne ucu veya şırınga tercih edin.
Gerektikçe elinizi yıkayın.
Tıraş bıçağı, diş fırçası, tırnak makası gibi şahsi eşyaları paylaşmayın.
Kontamine yüzeyleri 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu ile temizleyin.
Kesik, yanık ve diğer açık yaraları bandaj ile kapatın.
Dövme piercing, akupunktur, sünnet, kulak deldirme, diş tedavisi gibi risk taşıyan girişimleri sağlıklı ve steril şartlarda yaptırın.
1.5 milyon kişi Hepatit-C’li
Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İbrahim Baydar, günümüzde dünyada 300 milyon kişinin Hepatit C ile enfekte olduğunu belirterek, ‘’Ülkemizde ise insanların yüzde 1-2 kadarında bu enfeksiyon var’’ dedi. Baydar, Hepatit C’nin başlıca bulaşma yolunun paranteral, yani damar veya adaleye enjektör ile iğne uygulanması sırasında olduğunu söyledi. Enfekte olguların yarısından çoğunda enfeksiyonun kazanılmasından bu yolun sorumlu olduğunu kaydeden Baydar, ‘’Paranteral bulaşmanın en önemli yolu kan ve kan ürünleri naklidir. Hepatit C virüsü varlığı yönünden inceleme yapılmadan gerçekleştirilen kan transfüzyonlarından sonra gerçekleşen hepatit olgularının yüzde 90’ından fazlasından Hepatit C virüsü sorumludur’’ diye konuştu. Organ ve kemik iliği nakli ile pıhtılaşma faktörlerinin uygulanmasının da bulaşmada çok önemli olduğunu belirten Baydar, hastalığın, damar içi uyuşturucu bağımlılarında sık görüldüğüne dikkati çekti. Baydar, Türkiye’de damar içi uyuşturucu bağımlılarının yarısından fazlasında Hepatit C enfeksiyonu bulunduğunu bildirdi.
| |
