|
Alzheimer ve Erken teşhis
Phoenix’deki bir tıp merkezinde yapılan araştırmada, Alzheimer riskini artıran APOE geni taşıyan, yaşları 20 ile 39 arasında değişen 12 kişi üzerinde çeşitli testler yapıldı. Beyin taraması yapan uzmanlar, bu 12 kişiden alınan sonuçlarla, söz konusu geni taşımayan 15 kişiyi karşılaştırdı. APOE genini taşıyan kişilerdeki metabolizma değişikliklerinin, ileri ya da orta derecede Alzheimer hastalarıyla aynı olduğunu tespit eden uzmanlar, hastalığın, belirtilerinin ortaya çıkmasından çok önce işaret verdiğini söyledi.
Bu geni taşıyan kişilerin beyinlerindeki glikoz metabolizması seviyesi anormal derecede düşük çıkarken, geni taşımayanların beyninde normal düzeyde olduğu belirlendi. Alzheimer hastalarının beyninde de bu metabolizma seviyesinin düşük olması doktorların dikkatini çekti.
İleri yaşlarda unutkanlıkla başlayan ve giderek ağırlaşan bir tabloyla devam eden Alzheimer, beyindeki kilit noktalarda bulunan nöronların ölümüne yol açıyor. Son araştırma, beyin taramalarıyla, henüz tedavisi olmayan bu hastalığa yakalanma riski taşıyan kişilerin erken dönemde tespit edilmesinin mümkün olduğunu gösteriyor.
Alzheimer genetik
ABD eski Başkanı Ronald Reagan’ın Alzheimer hastası olduğunun açıklanmasından sonra, hastalık konusunda ABD’de yeni gelişmeler yaşanırken, hastalığın genetik olduğu tesbit edildi.
İnsanların beyin fonksiyonu faaliyetlerinden Alzheimer hastalığının kalıtımsal olup olmadığı şimdilik bilinmiyor. Kalıtım yoluyla böyle bir hastalığa yakalananların erken teşhis yoluyla iyileşmesi sağlanıyor. Ancak, hastalığa yakalandıktan sonra tedavisi güç oluyor. Hastalığın en belirgin özelliği, aşırı unutkanlıkla ortaya çıkıyor. ABD’de yapılan çalışmalarda, ailesinde Alzheimer hastalığı bulunan kimselerde, iyileşmenin diğerlerine oranla yüzde 3 yüz daha fazla olduğu gözlendi. Bunamaya sebep olan Alzheimer hastalığına yakalanan ABD eski Başkanı Ronald Reagan, eşi Nancy’den başka kimseyi tanımıyor, hatta bir zamanlar başkan olduğunu bile hatırlamıyor.
New York Times Gazetesi’nin haberine göre, 86 yaşında olmasına rağmen sağlıklı dış görünüşünü koruyan Ronald Reagan, hâlâ golf oynuyor ve zaman zaman bürosuna giderek çalışıyor. Ancak Alzheimer’a yakalanan eski başkanın en büyük sıkıntısı, yüzleri hatırlamaması. 8 yıl boyunca ABD Başkanı olarak görev yapan Reagan, sokakta rastladığı kişilerin kendisine niye selam verdiğine de bir anlam veremiyor.
Her unutkanlık Alzheimer değil
Huzurevlerinden toplanan bir grup yaşlı ve hasta, “Dünya Alzheimer Günü” sebebiyle Yaşlılar Gündüzlü Bakım Merkezi’nde biraraya gelip piknik yaptı. Alzheimer Vakfı ve Derneği ile Novartis ilaç firmasınca düzenlenen etkinlikte, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’na bağlı Batıkent Yaşlılar Gündüzlü Bakım Merkezi’nin bahçesinde toplanan hastalar, yaşlılar ve yakınları, piknik ile toplumun dikkatini hastalığa çekmek istediklerini ifade ettiler. Bir konuşma yapan Alzheimer Vakfı ve Derneği Başkan Yardımcısı Dr. Murat Aydın da, bu konuda dünyanın pek çok şehrinde yürüyüşler düzenlendiğini belirterek, “Amacımız, toplumu sinsi hastalık olarak kabul ettiğimiz Alzheimer hakkında bilinçlendirmek ve eğitmektir” dedi. A.Ü. Nöroloji Ana Bilim Dalı öğretim üyelerinden Doç. Dr. Ayşe Bingöl de, Alzheimer hastalığının önemine dikkati çekerek, unutkanlığın çeşitli sebepleri olabileceğini söyledi.
Erken teşhis önemli
Özellikle yaşlı insanlarda görülen ve unutkanlık hastalığı olarak adlandırılan Alzheimer’ın, ilaç ya da herhangi bir yöntemle tedavi edilemediğini anlatan Bingöl, hasta Alzheimer belirtileri gösterdiğinde, uzman kişiden yardım istenmesi gerektiğini kaydetti. “Her unutkanlık Alzheimer değil” diyen Bingöl, hastalığa zamanında teşhis konulması durumunda ilerlemesinin geciktirilebileceğini belirtti. Bu arada, Yaşlılar Gündüzlü Bakım Merkezi’nde, Novartis firması tarafından yaptırılan fizyoterapi ünitesi de hizmete açıldı.
Alzheimer hastalığı kadınlarda daha fazla
Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Bilici, Alzheimer hastalığının, erkeklere oranla kadınlarda 2 kat daha fazla görüldüğünü söyledi. Bilici, yaptığı açıklamada, bunamanın, yaşlılığın doğal bir sonucu olmadığını belirterek, “Toplumda 65 yaşın üzerindeki her 100 kişiden 5’inde bu hastalık görülebiliyor. Bu oran, 85 yaşından sonra yüzde 20’lere kadar çıkıyor. Yaş yükseldikçe hastalığın oranı da artıyor. Özellikle bu hastalık kadınları seviyor. Erkeklerin iki kat daha fazlası kadınlarda görülüyor” diye konuştu.
Bilici, Alzheimer hastalığına, hormonal dengedeki bozukluklar, genetik problemler ve beyin yapılarının yanı sıra eğitim seviyesi düşük olanlarda daha sık görüldüğüne dikkati çekerek şunları söyledi: “Evli olmamak, çocukluğunu kırsal kesimde geçirmiş olmak, kafa travması geçirmiş olmak ve kan nakli yaptırmış olmak gibi unsurlar etken. Alzheimer hastalığı, 21. yüzyılın hastalığıdır. Yaşlılarda kalp, kanser ve inmeden sonra en sık karşılaşılan dördüncü ölüm sebebidir.”
Erken teşhis
Trabzon ilinde yaptıkları araştırmada, 55 yaşın üzerindeki yaşlılarda yüzde 17.1 oranında Alzheimer hastalığı görüldüğünü belirten Doç. Dr. Mustafa Bilici, bu oran kadınlarda yüzde 22.8’e çıkarken, erkeklerde yüzde 10.5 olarak belirlendiğini kaydetti. Bilici, önümüzdeki yüzyılda yaşlı nüfusun artmasıyla Alzheimer hastalığıyla daha sık karşı karşıya gelineceğini vurgulayarak şöyle konuştu: “Onun için yürütülen çalışmalar gelecek göz önüne alınarak yapılmalıdır. Hastalığın erken dönemde tedaviye başlanması halinde uygulanacak olan tedavi iki eksende yürütülüyor. Birincisi ilaç tedavisi, ikincisi ise eğitim çalışmaları. Eğitim çalışmaları zor ve zahmetlidir ancak, eğitim bırakılmamalı, bırakıldığı takdirde yatan bir hasta durumuna gelinir.”
Alzheimer’la ilgili ilaçlara engel
Alzheimer ve benzeri demans hastalıklarında kullanılan Aricept, Exelon ve Rem-inyl adlı ilaçların, etkili olmadığı gerekçesiyle bundan böyle İngiltere’de sosyal sigorta kapsamından çıkarılacağı bildirildi.
The Guardian Gazetesi’nin haberine göre, hükümetin sağlık tavsiye kurulu, söz konusu ilaçların yılda 60 milyon sterlin tutarındaki harcamayı haklı kılacak bir etki göstermediği kararına vardı. Halen bu ilaçları kullananlar yeni uygulamadan etkilenmeyecek.
| |
