|
Kurban keserken nelere dikkat edilmelidir
Kadinlaricin.net sitesinde Kurban keserken nelere dikkat edilmelidir baslikli sayfadasiniz.Bu sayfada Kurban keserken nelere dikkat edilmelidir ile ilgili yazi bulunmaktadir.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) tespitlerine göre, hayvandan insana geçebilen 300'ün üzerinde hastalık bulunuyor. Uzmanlar, kuduz, verem, brusella, şarbon, tifo, leptospiroz, botilismus, toksoplazmozis, kist hidatik gibi hastalıkların sağlıksız koşullarda yetiştirilen hayvanlarda bulunduğunu, hayvanların kesimi sırasında bu hastalıkların insanlara geçebileceği uyarısında bulundular.
Kesim yerinin temiz olması ve akar su bulunması gerekir. En iyisi, kanın akmasını sağlayacak ve yıkanmaya da uygun olan yerde asarak kesim yapılmasıdır.
Sütlü ve hastalıklı memeler varsa, karkastan uzaklaştırılmalıdır.
Yutaktaki bütün maddeler boşaltılmalı, bağırsaklar, safra kesesi, sidik kesesi, uterus veya memeler çıkarılmalıdır.
Bağırsaklar çıkarılırken mideden ayırmamalı, ayırma durumunda ise bağırsak düğümlenerek, içeriğinin karkası kirletmesi önlenmelidir. Karkasa bulaşan bütün dışkı ve istenmeyen maddeler karkastan uzaklaştırılmalıdır.
İnsan tüketimi olarak kullanılacak sakatatlar, usulüne uygun olarak çıkarılmalı ve kirlenmeleri önlenmelidir.
Kesimi yapan, etle temas eden kişinin sağlıklı ve temiz olması gerekmektedir. Ayrıca brusella, şarbon gibi enfeksiyonlar insanın etle temasıyla geçebilmektedir. Yani kesimi yapan kişiler, daha kesim sırasında hastalanabilirler.
Kesim sonrası da et mutlaka veteriner hekim tarafından muayene edilmelidir.
Yağlı ete ve şekere DIKKAT!
Sevgili okuyucular, Yarın mübarek Kurban Bayramı’nın birinci günü. Birçok evde kurbanlar kesilecek, eti, fakirlere ve imkânı olmadığı için kesemeyenlere dağıtılacak. Böylece hem dini bir vecibeyi daha yerine getirmenin mutluluğunu yaşayacak, hem de sosyal dayanışmanın ve yardımlaşmanın en güzel örneklerinden birini daha sergilemiş olacağız.
“Deva Market” köşesi olarak biz de bütün okuyucularımızın bayramlarını tebrik eder, sağlıklı ve şifa dolu nice bayramlar dileriz.
Bu hafta sizlere bazı uyarılarda bulunmak ve ihtiyaç duyabileceğiniz çeşitli formüller vermek istiyoruz.
Biliyorsunz; kurbanlık olarak satılmak üzere beslenen hayvanlar, genellikle fazla yağlı olmaktadır. Ve tabii bu kurbanlıkların yağlı etleri, çeşitli biçimlerde pişirildikten sonra sofralarımıza gelmektedir. Ancaaak!.. Kalp, karaciğer ve damar rahatsızlığı olanlarla, şeker, tansiyon ve kolesterol hastaları bugünlerde çok dikkatli olmalıdır. Özellikle onları uyarmak istiyoruz.
Kolesterolü yükselten gıdalar, sağlık açısından sakıncalı kabul ediliyor. Fazla yağlı etler, sakatat, salam ve sosis kandaki kolesterol düzeyini artırıyor.
Bunların yanı sıra fazla tereyağı, pasta, yağlı börek, yağlı sosla hazırlanmış sebzeler, çikolata, patates cipsi, yağlı patlamış mısır ve hazır kekler de kolesterolü yükselttiği için tavsiye edilmiyor.
Evet; enfarktüs geçirenler, damar sertliği bulunanlar, kalbinde yağlanma olanlar, karaciğer yetersizliği ile karşı karşıya kalanlar kesinlikle yağlı sığır ve koyun eti yememelidir. Şeker hastalarının da özellikle tatlı, şekerleme ve çikolatadan uzak durması gerekiyor.
Hazmı kolaylaştıran formüller
Birçok evde kurbanler kesilecek; eti, fakirlere ve imkanı olmadığı için kurban kesemeyenlere dağıtılacak. Böylece; hem dini bir vecibeyi daha yerine getirmenin mutluluğu yaşanacak, hem de osyal dayanışmanın ve yardımlaşmanın en güzel örneklerinden biri sergilenmiş olacak.
Biz de “Deva Market” köşesi olarak bütün okuyucularımızın bayramlarını şimdiden tebrik eder, huzur ve şifa dolu nice bayramlar dileriz.
Bu vesile ile sizlere bazı uyarılarda bulunmak ve ihtiyaç duyabileceğiniz bazı formüller vermek istiyoruz. Biliyorsunuz, kurbanlık olarak beslenen hayvanlar genellikle fazla yağlı olmaktadır.
Ancak; kalp, damar ve karaciğer rahatsızlığı olanlarla tansiyon, şeker ve kolesterol problemi olanlar bu günlerde çok dikkatli olmalıdır.
Evet; enfarktüs geçirenler, damar sertliği bulunanlar, kalbinde yağlanma olanlar, karaciğer yetersizliği ile karşı karşıya bulunanlar, kesinlikle yağlı et yememelidir. Yağlarını ayırdıktan sonra, yağsız kısmından biraz yiyebilirler. Kolesterolü yüksek olanlar, iç yağı, kuyruk yağı, yağlı et ve sakatattan uzak durmalıdır. Müzmin kabızlıktan şikayet edenlerin ise, yağlı da olsa, yağsız da olsa fazla et yemesi doğru değildir.
Et konusunda yukarıdaki uyarıların yanı sıra, bugünlerde ihtiyaç duyulabileceği ihtimaliyle, özellikle hazmı kolaylaştırıcı formüller vermek istiyoruz. İşte bunlardan bazıları:
* Yemeklerden sonra bir bardak suya 2 kahve kaşığı karbonat konup eritilir ve tamamı içilir.
* Bir çay bardağı sıcak suya 2 çorba kaşığı limon suyu ve 1 tatlı kaşığı süzme bal konur. Karıştırılıp yemek üzerine içilir.
* Bir su bardağı sıcak suya, bir kahve kaşığı anason konur. 10 dakika bekledikten sonra süzülür. Üzerine bir kahve kaşığı süzme bal ilave edilip yemek üzerine içilir.
* İki su bardağı suya bir çorba kaşığı adaçayı ve bir tatlı kaşığı kuru papatya konarak kaynatılır ve süzülür. Günde 3 kere birer çay bardağı, yudum yudum içilir.
Konakta kurban yemeği
Konakta bir telaş ki, sormayın gitsin. Kurbanın üçte biri konak için ayrılmış, bir de sakatatları. Aşçıbaşı yamaklarına emirler yağdırıyor. Bir yandan bağırsaklar temizleniyor, bumbar dolması için. İşkembe çorbası yetişmeli. Ciğerden kavurma, ayaklardan paça yapılacak, baş etleri de söğüş hazırlanacak. Akşam üzeri yemek saatinde, aşçıbaşı evin hanımına tepsiye konmuş, üzerleri tülle bağlanmış çok değerli kapaklı kaselerde, özel bir işkembe çorbası gönderiyor. Boşalan kaseler geriye giderken, tepside aşçıbaşına ve diğer aşçılara ayrı ayrı hatırlı bahşiş keseleri var.
Kurbanını veterinere göster
Kurbanlık hayvanlarınızı kesim öncesi ve sonrası muayene ettirin
Hayvansal protein kaynağı olarak etin beslenmemizde önemli yeri var. Ancak Kurban Bayramı'nda sevap işleyeyim derken günaha girmek mümkün. Çünkü hayvanlar birçok hastalığın konakçısı ve bu değerli besin zararlı hale dönüşebilir. Kurbanlık hayvanların kesim öncesi ve sonraki sağlık kontrolünden geçmesi şart.
Kurban Bayramlarında ortalama 5 milyon hayvan kesiliyor. Bakım, besleme safhasından; et ve et ürünü olmasına dek birçok hastalık hayvandan insana geçebilir.
Hayvanlardan insanlara geçen hastalıklara ‘‘zoonotik hastalıklar’’ deniyor. Bu hastalıkların kurban bayramlarında görülme sıklığı ise üçte bir oranında artıyor.
VETERİNER HEKİM ŞART
Şap, sarılık, tüberküloz, veba ve kuduz hayvan ve hayvansal ürünlerden insanlara geçen hastalıkların yalnızca birkaçı.
Gıda teknolojisinde kullanılan birçok katkı maddesini de unutmamakta yarar var. Tarımı koruma amacıyla yapılan ilaçlamalar, hayvanların beslenme ve bakımında kullanılan hormon ve antibiyotikler sonu kansere kadar giden hastalıklara sebep olabilirler.
Bir hastalık hayvanda gizli olarak seyrediyor olabilir. Bu yüzden muayeneler veteriner hekim tarafından hayvan canlı iken bir de kesimden sonra yapılmalı.
MODERN YÖNTEM ASMAK
Kurbanlık hayvanın burnu akıyorsa, soluk alış verişi kötüyse ya da öksürüyorsa bunlardan bir sonuç çıkartmak mümkün. Ancak kesimden sonra örneğin karaciğerde kist varsa, bu ancak veteriner hekimin anlayabileceği bir şey.
Türkiye'de kurban kesiminde alışagelmiş bir usul var. Hayvanın üç ayağı bağlanır, kafası geriye doğru çekilir, yere yatırılır ve boğazından kesilir. Bu, kanı toprağa akıtmak için uygulanan bir yöntem.
Belediye ve kamusal kesim yerlerinde hayvanlar daha modern bir şekilde asılarak kesiliyor. Hayvanı asarak kanını akıtmak, çevre ve personelden bulaşma riski olan hastalıkları en aza indirgiyor.
Kurban kesimleri dahil Türkiye'deki kesimlerin yaklaşık yüzde 60'ı kaçak. Kalanı mezbahalardaki kontrollü kesimler olsa da çoğu ideal standartta değil. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Bülent Nazlı bunun mutlaka önüne geçilmesi gerektiğini söylüyor:
‘‘Avrupa Birliği hayvan kesimlerinin insanların gözü önüne değil, bu işe tahsis edilmiş özel kesimevlerinde usülüne uygun olarak yapılmasını söylüyor. Mezbaha sistemimizi geliştirmemiz lazım. Türkiye'de yaklaşık bin tane mezbahamız var. Yüzde 80-90'ının mutlak suretle revize edilmesi gerekiyor. Bu mezbahaların yaklaşık 100'ü ruhsatlı. Kasaba ve köyleri de düşünürsek belki de 10 bin tane kesim yeri var. Yüzde 90'ına mezbaha demeye bin şahit ister.’’
Koordinasyonunu Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın yaptığı Türkiye Zoonoz Milli Komitesi'nde, Belediyelerin mezbaha ve kombinalarının bayram süresince halka açık tutulması ve kurban satış yerlerinde sağlık kontrolünün yapılması kararı alındı.
Olsun. Siz yine de satın aldığınız kurbanlığınızın ‘‘veteriner kontrolü var mı?’’ diye sormayı unutmayın!
HAYVANI GÖZLEYİN
Kesilen hayvanın kanı koyu renkli veya belirgin şekilde açık ve akışı zor gerçekleşiyorsa,
Dalakta 3-5 misli anormal bir büyüme görülüyor ve kesildiğinde içi siyahımsı bir kan içeriyorsa,
Barsaklar aşırı derecede gazla dolu ve iç kısımlarında yer yer kanamalar veya kan oturmaları mevcutsa,
Akciğer organ ve vücut lenf yumrularında aşırı şişlik, kireçlenme veya peynirimsi bir görünüm tespit edilirse,
Karaciğer büyümüş ve yüzeyinde beyaz noktacıklar mevcutsa,
Yüzülen derinin iç kısımlarında kanamalar veya anormal lekeler mevcutsa,
Kesilen hayvan karkasının (gövdesinin) rengi normal ve üzerinde tuhaf kokular, değişik sıvılaşmalar içeriyor ve hayvan aşırı zayıfsa; hayvanın derisi dahil, bütün iç organları gövdesiyle birlikte serin bir yerde muhafaza edilmeli ve derhal en yakın Veteriner Hekime başvurulmalı.
ELEKTROŞOK YÖNTEMİ
Amerika, Avrupa, Japonya'da hayvanları bayıltmadan kesim yapmak yasak. Kesimde cihaz ya da madde kullanarak hayvanda bilinç, geçici bir süre kaybettiriliyor. Bu bir ölüm hali değil sadece bayılma hali. Elektroşok, karbondioksit ve tabanca ile bayıltma diye üç yöntemi var.
Türkiye'de tabanca ile bayıltma yöntemi tercih edilmiyor. Çünkü bu yöntemde hayvan ölmüyor ama kesmekten vazgeçerseniz geriye kazanım yok.
Kalan iki yöntemde hayvanı kesmekten vazgeçilirse kısa bir zaman sonra hayvan uyanıyor.
Karbondioksit yönteminde; içinde karbondioksit olan kapalı bir ortamda hayvanlar bayıltılıp kesiliyor. Bu sistem pahalı bir sistem. Türkiye'de bu yöntem büyük entegre mezbahalar, büyükbaş hayvanların kesimi için öneriliyor.
Elektroşokta ise hayvanın beynine elektrik veriliyor. Suriye ve Ürdün gibi Müslüman ülkelerin birçoğunda mezbahalarda bu yöntem uygulanıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı da ölüm hali oluşmadığı takdirde hayvanlarda elektroşokun rahatlıkla uygulanabileceği şeklinde bir fetva verdi.
İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde yapılan bir doktora tezine göre bu yöntemde hayvandan daha çok kan aktığı görülmüş. Bunun da etin tadı ve kalitesinde olumlu etkisi var. Et daha gevrek ve rengi daha parlak oluyor.
AMAN DİKKAT
Hayvanın sağlık kontrolü yapılmalı
Kesimden önce hayvan yorgun olmamalı.
Kesimden önce bol su ve tuz vermemeli.
Çok doyurulmamalı.
Kötü muamele yapıp strese sokmamalı. Bunlar hayvanın kanının akmasını engelliyor. Etin kalitesini ve sağlığına da olumsuz etki yapıyor.
Kesimden önce eller yıkanmalı.
Tulum çıkartma işlemlerinde deriye zarar vermemeli.
Kesim sonrası iç organları veteriner tarafından muayene edilmeli. Ancak kesimlerin yüzde 60'ı bu kurallara uyulmadan yapılıyor.
Uzmanlardan et pişirme tavsiyeleri
Kurban Bayramının ilk gün kurban kesiminin ardından evlerde kavurma kokusuna alışık olan eski İstanbullular, uzmanların görüşlerine rağmen aynı geleneği sürdürmeye devam ediyor. Halbuki beslenme uzmanları, kurbanlık hayvanların etlerinin en az bir gün bekletilmesini tavsiye ediyor. Koyun etinin dana etine göre daha yüksek kolesterol içerdiğini söyleyen Baykent Tıp Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Serpil Bozkurt Doğanay, “Kurbanlık koyun eti tüm yağlarından ayıklanıp, ondan sonra kavurma işlemine geçilmelidir. İçine eklenecek yağ ise sıvı yağlardan (mısırözü, soya, fındık yağı gibi) tercih edilmelidir” dedi. Acıbadem Hastanesi Bakırköy Beslenme ve Diyet Uzmanı Evrim Ayhan ise Kurban Bayramı’nda gereğinden fazla miktarda et tüketilmesinin birçok rahatsızlığa yol açabileceği uyarısında bulundu. Ayhan, diyabet, tansiyon ve kalp-damar hastalarının aşırı miktarlarda et tüketmelerinin sakıncalı olduğuna dikkat çekti. . Kurban keserken nelere dikkat edilmelidir hakkinda aciklamalar Kurban keserken nelere dikkat edilmelidir konusunda bilgiler
|
|
