|
Hamilelikte kansızlık
2008-03-13 04:02:15 Kadinlaricin.net sitesinde Hamilelikte kansızlık baslikli sayfadasiniz.Bu sayfada Hamilelikte kansızlık ile ilgili yazi bulunmaktadir.
|
 |
|
|
| |
Gebelerin yaklaşık % 20-30’unda yeterince demir olmadığı için kansızlık gelişir. Demir eksikliğine bağlı gelişen bu kansızlık iyi bir beslenme ve ilaç tedavisi ile düzeltilebilir. Hamile kaldığınızı öğrendiğinizde size doktorunuz tarafından yapılan ilk tahlil olan kan sayımı ile kansızlığınızın olup olmadığı tespit edilir. Eğer bu kansızlığınız çok şiddetli değilse genelde belirti vermez. Fakat demirin fazla azalması ile kansızlık arttığında anne adayında aşırı yorgunluk, güçsüzlük, çarpıntı, solukluk, nefes almada güçsüzlük hatta bayılma olabilir. Kansızlık anne karnındaki bebeği de olumsuz etkiler. Çocukta annedeki kansızlığa bağlı gelişme geriliği ve erken doğum riski artar. Özellikle düzenli beslenmeyenlerde, sabah bulantılarıyla çok kusan gebelerde ve ikiz gebeliklerde kansızlık ihtimali fazladır. Demir eksikliğine bağlı kansızlığı önlemek için genellikle gebelikte biz gebelere kendileri için özel yapılmış demir ve vitamin ilaçlarını düzenli olarak her sabah almalarını öneririz. Bu ilaçların yanı sıra demirden zengin yiyeceklerle gebelerin beslenmeleri (ciğer, sakatat, balık, marul, lahana, kabuğu ile pişmiş patates, ıspanak, soya fasulyesi) kansızlık gelişmesinden kendilerini koruyacaktır.
 Hamile olmayan ve demir seviyesi yeterli bayanlarda, alınan demirin yaklaşık % 10’u emilir. Normal diyette 10-15 mg. demir bulunduğunda, böyle bir kişi besindeki 1.0-1.5 mg. demiri absorbe edebilir. Hamilelikte artan demir ihtiyacını karşılamak için, demir emilimi artar ve besin kaynaklarından alınan demirin % 20’si emilir. Hamile bir bayanın günlük demir ihtiyacı 1000 mg’dır. Bu miktarın bir kısmı anne, bir kısmı da bebek için kullanılır. Günlük demir ihtiyacı, normal diyetle edinebileceğin biraz üstündedir. Gerçekte hamilelikte demir ihtiyacı sabit değildir. Eğer alınan besinler tüm demiri sağlayabilecek nitelikte değilse, diğer potansiyel kaynak, annenin demir depolarıdır. Bayanların üçte ikisinde demir depoları boştur. Bu oran şüphesiz hamilelik sayısı artan bayanlarda ve özellikle hamilelik arası kısa olanlarda daha yüksektir. Doğumdan sonra annenin demir depolarını besinlerden yararlanarak doldurabilmesi için iki yılı aşkın bir süreye ihtiyaç vardır.
Besinlerdeki demirin yetersiz olması ve annedeki demir depolarına güvenilmemesi nedeniyle hamile bayanların tümüne demir takviyesi gerekmektedir. Demir eksikliğinin en sık rastlanan belirtileri yorgunluk, halsizlik, çabuk yorulma, çarpıntı, uyku hali... Bunlara ek olarak bazı hastalar da demir eksikliğine buz-kil-nişastaya aşerme şeklinde belirti verebilir. Hastanın ihtiyacına uygun demir tedavisine hap, solusyon veya enjektabl formlar ile başlanır.
Kansızlık ilacı ISPANAK
Ispanak, üzerinde en çok konuşulan sebzelerden biridir. Vitamin ve mineral deposu olduğu için kansızlığın ilacı olarak kabul edilen bu sebze çizgi filmlere bile konu olmuştur. Diyetlerin baş tacı, kış mönülerinin değişmez aktörüdür. Asya kökenli bir bitki olan ıspanağın Avrupalılar tarafından birkaç yüzyıl önce tanınıp bilinmeye başladığı sanılmaktadır.
Ancak bütün dünyada ıspanağa bu günkü şöhretini kazandıran biraz önce belirttiğimiz gibi çizgi film kahramanı Temel Reis olmuştur. Bu olay ıspanağın hak ettiğinden daha fazla bir misyon yüklenmesine sebep olmuştur.
Yapraklarında iyot, demir, klorofil ve kalsiyum bulunan ıspanak, A, C ve K vitaminleri bakımından da zengin bir sebzedir. Kalp hastalıklarına, felce, yüksek tansiyona ve yaşlılığın getirdiği göz hastalıklarına karşı yararlı olduğu araştırmalarla ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca çok düşük kalorili bir besin olduğu için, diyet yapanların gözdesidir.
Ispanak, genelde sanıldığının aksine, önemli bir demir kaynağı değildir. Ispanaktaki demir küçük bir miktarda ve vücut tarafından emilmesi zor bir demirdir. Aslında doğal demir kaynağı olan besinler, beyaz ve kırmızı etlerdir. Bunun yanında yüksek oranda tuz içerdiği için, karaciğer hastalarının, şeker hastalarının, böbrek ve sindirim sistemi hastalarının fazla yememesi önerilir.
Ispanak pişirirken dikkat edilmesi gereken birkaç önemli husus vardır. Öncelikle ıspanakların çok iyi yıkanması gerekir. Ayrıca pişirirken az suyla pişirilmelidir. Çünkü yapraklar pişerken sularını bırakacaktır. Son olarak ıspanağı fazla pişirmemeniz gerektiğini de unutmayın.
Gribe karşı soğan ve maydanoz
Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Bülent Baysal, yoğunlukla kış aylarında kendisini gösteren gribin en etkili ilacının maydanoz ve soğan olduğunu söylüyor. Baysal "Bir baş soğan ile bir demet maydanozda portakaldan daha fazla C vitamini bulunuyor. Bundan dolayı bu iki sebze, gribal rahatsızlıkların tedavisinde çok etkili oluyor" diyor.
Her derde deva bir sebze
Kış sofralarının vazgeçilmez çeşnisi olan ıspanağın diğer faydaları da şunlardır: Hazmı kolaylaştırır, kabızlığı önler, vücudun dayanıklılığını artırır. Kansızlığı ve gelişme bozukluklarını giderir. Kalp adalelerini kuvvetlendirir. Kan miktarını artırır. Ağız, boğaz ve göğüs hastalıklarının tedavisinde faydalıdır. Vücudu soğuk algınlığına karşı korur. Hamilelerde çok faydalıdır. Doğacak bebeğin güçlü olmasını sağlar. Yara, yanık ve dolamada da faydalıdır. Dişlerin çürümesini önler, şişmanlık ve şeker hastalığında da faydalıdır.
Yeni bir kansızlık geni
İsrailli araştırmacılar, Bedevilerde çok yaygın olan bir anemi (kansızlık) türüne yol açan geni buldular. Weizman enstitüsü ve Tel Aviv üniversitesi uzmanlarınca, 45 Bedevi ailesi arasında yürütülen araştırma, CDAN1 adını verdikleri genin, kansızlıktan sorumlu olduğunu gösterdi. Uzmanlar, bu buluştan hareketle hastalığın genetik tedavisinin sağlanabileceğini ve diğer kansızlık türleriyle kan hücrelerinin oluşum mekanizmasının daha iyi anlaşılabileceğini düşünüyorlar. İsrailli araştırmacıların elde ettiği sonuçlar, “American Journal of Human Genetics” adlı derginin bu ayki sayısında yayımlandı.
Vücuttaki demir oranı yüksekmiş
Arkadaşınızın kızının vücudundaki demir oranının yüksekliği birkaç nedene bağlı olabilir. Bunlardan biri, kan hastalıkları nedeniyle sık sık kan verilmesi, bir diğeri de demir metabolizması bozukluklarıdır. Vücuttaki fazla demirin uzaklaştırılması için demiri bağlayıcı ilaçlar kullanılabileceği gibi, belirli aralıklarla, kan sayımı uygun olduğu sürece, kan almak da bir çözüm olabilir. Hangi tedavi yönteminin uygulanacağına hastayı sürekli takip eden kan hastalıkları uzmanının (hematolog) karar vermesi daha uygundur. Hastayla ilgili raporların fotokopisini gönderseydiniz daha ayrıntılı bir şeyler söyleme olanağım olabilirdi.
Kansızlık bazen tehlikeli olabilir
Halk arasında kansızlık denilince, genellikle demir eksikliğine bağlı kansızlık anlaşılır ve hemen demir içeren ilaçlar tavsiye edilir. Oysa biraz sonra da göreceğimiz gibi, kansızlığın birçok tipleri var. Bunların hemen hepsinin tedavi yöntemleri birbirinden farklı, hatta birbirinin tam tersi de olabiliyor. Örneğin demir eksikliği anemisi (kansızlığı), demir içeren ilaçlarla tedavi edilebilirken, hemolitik anemiler denilen ve kan hücrelerinin parçalanmasına bağlı olan kansızlıklarda, demirli ilaçlar son derece sakıncalı olabilmektedir. Bu nedenle, kansızlık olayını hafife almayıp, ciddi olarak tetkik ettirmek gerekir.
Kansızlık nedenleri
Yukarıda da belirttiğim gibi kansızlık bir hastalık olmaktan çok birçok hastalığı kapsayan bir gruptur. Kansızlığı üç grupta ele almak mümkün. Bir grupta, kan yapımındaki aksaklıklar, diğer grupta kan kayıpları, üçüncü grupta ise kan hücrelerinin ömrünün kısalması, kansızlığa neden olabilmektedir. Kanamaları ele alırsak, bunlar belirgin ve gizli kanamalar olarak ayrılabilir. Belirgin kanamalar, kesikler, aşırı adet kanamaları, sindirim sistemi, akciğer gibi organlardan gelen kanlar şeklindedir. Gizli kanamalar içinde en sık rastlananı sindirim sistemi kökenli olanlarıdır. Hasta kanamanın farkında değildir, ancak özel bir tahlil ile anlaşılabilir.
Kan hücrelerinin ömrünün azalması da ciddi bir kansızlığa yol açabilir. Normalde 120 gün olan, akyuvarların ortalama yaşama süresi birçok hastalığa bağlı olarak çok kısalabilir. Bu hastalıklar arasında, kan hücrelerinin kendi hastalıkları olabileceği gibi, organizmanın başka yerlerindeki hastalıklar da yer alabilir.
Kan hücrelerinin yapımının azalması da bir kansızlık nedenidir. Bunlar arasında demir eksikliği, bazı tür vitaminlerin eksikliği ve kemik iliğinin çeşitli nedenlerle yavaş çalışması yer alabilir.
Kansızlığa neden olan durumların bu kadar çeşitli olması, yukarıda da belirttiğim gibi, tedavide farklılıkları gerektirir. Tedavinin planlanabilmesi için gerçek nedenin bilinmesi gerekir. Bunun için de çoğu zaman, halk arasında kan sayımı olarak adlandırılan ve hemen her laboratuarda kolayca yapılan tahlil yeterli olabilmektedir.
Sık rastlanan hastalıkları çoğu zaman pek ciddiye almama eğilimimiz vardır, oysa kansızlık zaman zaman çok ciddi birçok hastalığın ilk habercisi olabilir, bu nedenle hiçbir hastalık gibi, kansızlık da ihmal edilmemelidir.
Yetersiz beslenme kansızlık yapıyor
Yetersiz ve düzensiz beslenmenin yaygın olduğu az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, halk arasında 'kansızlık' olarak bilinen anemi hastalığının hızla arttığı belirtiliyor.Türkiye'de de oldukça yaygın görülen kansızlık vakaları için Ankara Üniversitesi Hematoloji - Onkoloji Bilimdalı öğretim üyelerinden Prof. Dr. Akın Uysal, "Kansızlığın çeşitli nedenleri var. Hastalık, beslenmeye ya da kanın yapımı için gerekli maddelerin eksikliğine bağlı olabileceği gibi, kemik iliğinin kan yapamaması veya normal kan hücrelerinin vazifelerini yerine getirememesi nedenlerine bağlı olarak da ortaya çıkabilir" dedi. Vücudumuzda kan yapan maddelerin demir, B12 vitamini ve folikasit v.b olduğunu söyleyen Uysal, yeryüzünde en yaygın olarak demir eksikliğine bağlı kansızlıklar görüldüğünü söyledi. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ve hamilelerde yüzde 50'ye varan oranda demir eksikliği tesbit edildiğini belirten Uysal, kadınlarda erkeklere göre daha fazla oranda demir eksikliği görüldüğünü söyledi. Uysal, "Protein yönünden fakir diyetlerle beslenenler, yetişme çağındaki çocuklar, hamile ve doğum yapan kadınlar, kansızlık bakımından risk grubunda yer alıyorlar" şeklinde konuştu.
ÇAYI AZ İÇİN, SEBZEYİ ÇOK YİYİN
Kansızlığın oluşmasında yanlış beslenmenin önemli bir rolü olduğunu kaydeden Uysal, "Çay- tost gibi yiyecekler ile öğünlerini geçirenler veya yeşil yapraklı sebzelerden uzak duranlarda da demir ve folikasit eksikliğine bağlı kansızlıklar ortaya çıkabiliyor. Aşırı çay ve karbonatlı gıdalar da demir emilimini azaltarak kansızlığı artırıyor. Ayrıca kemik iliği yetmezliği ve kan kanserleri başta olmak üzere birçok hastalıkta ciddi kansızlıklar gelişebiliyor" dedi.
DOKTOR KONTROLÜ ŞART
Prof. Dr. Akın Uysal, büyüme çağındaki çocuklarda , hamilelerde ve emzirme dönemlerinde mutlaka doktor kortrolünde ilaçla demir ve folik asit desteğinin şart olduğunu vurguladı. Kansızlığın tedavi edilmemesi ve belli bir düzeyi aşması durumlarında çok ciddi sonuçlar doğuracağını kaydeden Uysal, " Kalp, böbrek ve beyin gibi organların beslenmesi engellenerek, bu organlarda tedavisi zor arızalar ortaya çıkmaktadır" şeklinde konuştu.
Kansızlık
Kanın normalden düşük olmasına kansızlık denir. Tıptaki ismi Anemi’dir. Çok çeşitli sebeplerle meydana gelebilir. En önemli sebep de demir eksikliğidir. Evvela doktora gitmeli, tahliller yaptırarak teşhis koydurmalı. Aneminin cinsine göre tedavisi değişmektedir. Demir eksikliği anemisinde demir ihtiva eden kan yapıcı ilaçlar kullanılır. Bunun yanında pekmez, kuru üzüm, dalak, karaciğer kan yapımında oldukça faydalıdır. Gıdaları devamlı ve düzenli almak gerekir. Bir de kansızlık yapabilecek herhangi bir hastalık var ise tedavi edilmesi lazım. Aksi halde sonuç almanız mümkün olmaz.
Kansızlık
Karaman’dan “Halsizlik” rumuzlu okuyucunun sualine cevaptır:
Vücudumuzdaki kana hemoglobin denir. Bunun normal değerlerden aşağı olması halinde kansızlık ortaya çıkar. Kansızlık yapan çok çeşitli sebepler vardır. Kan yapıcı maddelerin alınmasında eksiklik varsa veya kan kaybedici bir hastalık mevcutsa kansızlık olur. Kansız olan kimsede renk solukluğu, halsizlik, iştahsızlık, çarpıntı olabilir. Karaciğerde, dalakta büyüme olur. Kansızlık önemli bir belirti olup mutlaka altta yatan sebebi bulmak ve ona yönelik tedavi yapmak lazımdır. En sık rastlanan kansızlık demir eksikliğine bağlı olandır. Demir ilaçları kullanarak ve demirden zengin gıdaları yiyerek kansızlık tedavi edilebilir. Genetik olarak geçen bazı kansızlıkları yakın takibe almalı, eş seçiminde ve doğacak bebeklerin takibinde dikkatli olmalı.  Hamilelikte kansızlık hakkinda aciklamalar Hamilelikte kansızlık konusunda bilgiler.
Anahtar Kelimeler:Hamilelikte kansızlık , Gebelikte kansızlık , demir eksikliği, kansızlık baş dönmesi, baş ağrısı kansızlık, hamilelikte kansızlık belirtileri
|
|
