|
Ilk adet kanaması
Kadinlaricin.net sitesinde Ilk adet kanaması baslikli sayfadasiniz.Bu sayfada Ilk adet kanaması ile ilgili yazi bulunmaktadir.
|
 |
|
|
| |
Çocukluktan yeni kurtulan genç kızın hayatında günün birinde gelişme döneminin en önemli olayı olan ilk âdet kanaması (menarche) görülür. İlk âdetin oluşması gelişme döneminin başlarında meydana gelir ve genç kız fizyolojik ve psikolojik olarak henüz tam olgunluğa ulaşmamıştır. Çocukluktan genç kızlık devrine henüz geçmiş olan bir kız çocuğunun hayatındaki ilk âdet onun ömrü boyunca unutamayacağı ve bütün psişik durumunu etkileyen büyük bir olay olarak kalır. Bu nedenle anne ve babaların kızlarını bu olaya hazırlamaları, olayı ona anlatmaları gerekir.
İlk âdet yaşı kişinin organlarına, hormonal yapısına, psişik durumuna ve bazı başka nedenlere bağlıdır ve bundan dolayı oldukça esnek tutarak ortalama 10-16 yaş arasında değişir. İklim, sosyolojik durum, boy, kilo, beslenme, erken evlenme, spor gibi etkenler de ilk âdet yaşı üzerinde etkilidir. Dişi cinsiyete has fonksiyonların en önemlisi şüphesiz ki üremedir. Bu fonksiyonun garanti altına alınabilmesi için genital organlarda ve bütün organizmada menarche devrinden menopoza kadar devam eden ve her ay muntazam bir şekilde periyodik olarak görülen bazı hormonal ve fizyolojik değişiklikler meydana gelir. Bu değişikliklerin hepsine birden siklus adı verilir. Siklus ortalama olarak 28 gün yani 4 hafta devam eder. 21-40 gün arası normal kabul edilir. Siklusun ilk 5-7 günü kanamalı dönem yani âdet dönemidir.
Siklusun amacı kadının üreme vazifesini garanti altına almaktır. Böylece her siklus devresinde bir ovum (yumurta ) gelişir, olgunlaşır, döllenmeye hazır bir hale gelir. Bu arada rahim içinde (endometriumda) döllenmesi muhtemel olan ovum’un yerleşmesi ve gelişmesi için gerekli hazırlıklar yapılır. Eğer döllenme olmazsa kısa ömürlü olan ovum ve bununla birlikte başlayan hadiseler sonucu endometriumda hazırlanmış olan yatak nekroz ve kanama ile yıkılır ve dışarıya atılır. (Menstruasyon) yani âdet kanaması meydana gelir. Âdet kanaması rahim içi dokusundaki yapım ve yıkım olaylarının bir neticesi olmakla beraber bu değişiklikler ovarium (yumurtalık) hormonlarının tesiri ile olur. Yumurtalıklardaki faaliyet ise beyindeki ilgili bezlerden gelen uyarılarla oluşur.
Şu halde son safhasında kanama oluşan siklusun ahenkli bir şekilde sürebilmesi için beyin-yumurtalıklar-endometrium hattının çok düzgün çalışması gerekmektedir. Âdet düzensizliklerinde bu üç organda veya diğer hormon salgılayan vücut bezlerinde bir problem olduğu düşünülür. Âdet düzensizlikleri sadece hormonal nedenlerle değil rahimin ve yumurtalıkların organik bir probleminden dolayı da meydana gelebilir. Yumurtalık kist ve tümörleri, rahimin tümörleri, rahim içi araç kullanımı gibi nedenlerle de âdet düzensizlikleri meydana gelebilir.
Hangi yaşta adet görmek normaldir?
Genç kızların en büyük korkularından biri de adet görememek ya da geç adet görmektir. Adet görme yaşının ülkemizde daha çok 10.5 ile 15 yaş arasında değiştiğini söylemek mümkün. Ülkemizde diyorum, çünkü genç kızın buluğa ermesi anlamına gelen ilk adet başlangıcı ülkeden ülkeye, iklim ve ırklara göre değişebilir. Bazı genç kızların bünyesi erken gelişmeye eğilimlidir. Onlarda adetler 11 yaş dolaylarında ortaya çıkar. Bazıları ise daha geç gelişir, bu ilk adet 16 yaşına kadar uzayabilir. Ancak bu yaştan sonra da genç kızda adet kanaması ortaya çıkmazsa, mutlaka bir doktora başvurmalıdır. Organik bir bozukluk olup olmadığı araştırılmalıdır.
İlk adet
13 yaşını yeni dolduran kızım henüz adet görmedi. Bir anne olarak endişeleniyorum. Adet görmemesi normal mi?
Anne olarak endişelenmekte haklısınız fakat kızınızın bu durumunu normal kabul etmek gerekir. Genç kızların ilk adetleri genelde 9 ila 14 yaşları arasında olur. 9 yaşından önce adet görmesi nasıl ki anormal ise 16 yaşına kadar görememesi de anormaldir. Eğer göğüs ve tüy gelişimi var ise, şiddetli karın ağrıları ve başka bir şikayeti yoksa fazla endişelenmemeniz gerekir. Fakat her anne gibi siz de bu konudan dolayı huzursuz olduğunuz için benim size önerim bir kadın doğum uzmanına kızınızı bir ultrasonografi ile muayene ettirmeniz ve doğumsal bir anomali yok ise 1-2 yıl daha endişelenmeden beklemenizdir.
Adet görmeme
Kadınlar hangi hallerde adet görmezler? İlk adet görme zamanı hakkında bilgi verir misiniz?
Kadınlar puberta, gebelik, emzirme dönemi ve menopoz olmak üzere dört dönemde adet görmezler ve bu tamamen normaldir. İlk adeti de, genellikle göğüslerin büyümeye başlamasından sonraki iki yıl içinde görürler. Göğüslerin gelişmesi de ortalama en erken 8 yaşında, en geç 14 yaşında olmaktadır. Bu nedenle ilk adet 10-16 yaşları arasında olmaktadır. 16 yaş dolmasına rağmen adet görülememişse, muhakkak bir Kadın Hst. ve Doğum Uz.’na başvurmalı, gereken tetkik ve tedavi yapılmalıdır.
Disfonksiyonel uterus kanamaları
“25 yaşında 2 çocuk annesiyim. 2 yıldır âdetlerim sık ve fazla oluyor. Gittiğim doktorlar nedenini bulamadlar. Ne yapabilirim”
Kadın genital sistemindeki ya da genital sistem dışındaki organik hastalıklara bağlı olmaksızın ortaya çıkan uterus (rahim) kanamalarına disfonksiyonel uterus kanamaları denilir. Organik hastalığın olmaması; yumurtalık kistleri, rahim büyümesi, rahimin iyi veya kötü urları, gebelik olmamasıdır. Bu tür kanamalara oldukça sık rastlanmakta ve hasta pek çok kez sonuç alamamaktadır.
Ortaya çıkış biçimleri, süreleri, miktarları ve devamlılıkları açısından çeşitli gruplara ayrılırlar: Hipermemore=Âdet sırasında 90 cc’den daha az kan kaybedilmesidir. Oligomemore=İki adet arasındaki sürenin 35 günü aşmasıdır. Normalde bu süre 21-35 gündür. Polimemore=İki âdet arasındaki sürenin 21 günden az olmasıdır. Memoraji=Beklenen günde başlayan ancak hem miktar hem de süre olarak uzun süren adet kanamalarıdır. Normalde adet süresi 1-7 gündür. Metroraji=Âdetlerin arasındaki sürede herhangi bir anda ortaya çıkan değişik miktarlardaki kanamalardır.
Disfonksiyonel uterus kanaması olan hastalarda hikaye alınırkn en son üç kanamanın zamanı, süresi ve miktarı öğrenilir. Herhangi bir korunma yöntemi kullanıp kullanmadığı, hangi yöntemle korunulduğu önemlidir. Rahim içi araç yani spiral düzensiz kanamalardan sorumlu olabilir. Spirallerin bilinen en fazla yan etkisi sık ve fazla adet kanamasına neden olmasıdır. Doğum kontrol haplarının da disfonksiyonel uterus kanamalarına neden olabilecekleri unutulmamalıdır. Ayrıca vücutta kolayca morarmaların olup olmaması yani pıhtılaşma problemlerinin olup olmaması önemlidir.
Disfonksiyonel uterus kanamaları olan tüm hastalarda kan tahlilleri, gebelik testi, muayene, smear testi ve rahim içinden biopsi alınıp incelenmesi gerekmektedir. 35 yaş üzerindeki kadınlarda cüretaj ile rahim içi dokusundan örnek alınıp patolojide inceletilmelidir. Tekrarlayan kanamaları olan ve tıbbi tedaviye cevap vermeyen vakalarda yapılması gereken testlerden biri de histeroskopidir. Histeroskopik inceleme rahim içinin özel bir araç ve yöntemle gözlenmesi ve bir patolojinin olup olmadığının anlaşılmasıdır.
Histeroskopik gözlem esnasında patolojiler anında yok edilebilir. Poliplerin, bazı miyomların tedavisinde kullanılan bu yöntemle rahim içi kanser teşhisi de konulabilir. Bazı hormon tedavilerinde ilacın kesilmesinden sonra da disfonksiyonel uterus kanamaları görülebilir. Tedavi nedeni bulununca buna yönelik yapılır.
Jinekologla ilk randevu
Kız çocuğun adet kanamalarının başlamasıyla birlikte vücudunda meydana gelecek fizyolojik değişiklikleri yadırgamaması için bilgilendirilmesi gerekir. 14 yaşına gelen bir genç kız adayının, bir jinekoloğun kontrolünden geçirilmesi doğru olur. Böyle bir uygulama, genç kızın vücut sağlığı kadar ruh sağlığı açısından da büyük önem taşır.
Çocukluk dönemini geride bırakan genç kız, birden kendini bir ikilem içinde bulur. Cinsel sağlığını nasıl koruyacağını bilemez. Annesiyle böyle bir konuyu tartışabilse de, bir jinekoloğun vereceği bilgi, annenin yapacağı açıklamalardan çok daha doğru ve aydınlatıcı olur.
Ayrıca genç kız, annesiyle birlikte yaptığı jinekolog ziyaretinden sonra, cinsel sağlığını koruması için belli aralarla doktora görünmesinin gerekli olduğunu öğrenir.
İlk görüşmede jinekolog genç kıza, ilerde karşılaşabileceği sorunları anlatır. Cinsiyet organları için bir muayene yapılmasa da, vereceği bilgiler, genç kız için çok yararlı olur. . Ilk adet kanaması hakkinda aciklamalar Ilk adet kanaması konusunda bilgiler
|
|
